ترسیمى از مراسم سه روزه در غدیر خم
آغاز سفر از مدینه تا غدیر
[ بحار: ج 37 ص 111 و 113 و 114 و 120 و 158 و 201، ج 21 ص 360 و 380 و 383 و 390. عوالم: ج 15:3 ص 39 و 167 و 297. الغدیر: ج 1 ص 9 و 10 و 268. کتاب سلیم: ص 730. ]
در سال دهم هجرت، از طرف خداوند به پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله دستور داده شد تا دو مسئله ى اساسى اسلام را به طور مفصل و رسمى به مردم ابلاغ کند: حج، ولایت و خلافت دوازده امام علیهم السلام.
اعلان عمومى براى سفر حج داده شد و جمعیتى بیش از یکصد و بیست هزار نفر از هر سو عازم مکه شدند. پیامبر صلى الله علیه و آله و جمعیت همراه با احرام از میقات به سوى مکه حرکت کردند و پس از ده روز در پنجم ذى الحجة وارد این شهر شدند.
امیرالمؤمنین علیه السلام نیز- که از طرف آنحضرت به یمن و نجران رفته بودند- به همراه دوازده هزار نفر از اهل یمن با احرام وارد مکه شدند.
برنامه حج
با رسیدن ایام حج، پیامبر صلى الله علیه و آله به عرفات و مشعر و منى رفتند و اعمال حج را با تمام واجبات و مستحباتش به مردم آموختند.
در منى پیامبر صلى الله علیه و آله دو مرتبه سخنرانى کردند و زمینه را براى اعلام ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام آماده کردند.
همچنین پیامبر صلى الله علیه و آله به امر خداوند، ودایع انبیاء علیهم السلام را به امیرالمؤمنین علیه السلام تحویل دادند.
لقب امیرالمؤمنین
پس از بازگشت به مکه، جبرئیل از طرف خداوند لَقَب ''امیرالمؤمنین'' را به عنوان اختصاص آن به على بن ابى طالب علیه السلام آورد و بزرگان اصحاب خدمت امیرالمؤمنین علیه السلام حاضر شدند و با خطاب ''السلام علیک یا امیرالمؤمنین'' به آنحضرت سلام کردند؛ اگرچه این لقب و این برنامه قبلاً نیز انجام شده بود.
اعلان عمومى براى حضور در غدیر
بلافاصله پس از اتمام حج، ''بلال'' منادىِ پیامبر صلى الله علیه و آله از طرف آنحضرت اعلام کرد: ''فردا کسى جز معلولان نباید باقى بماند، و همه باید حرکت کنند تا در وقت معین در غدیر خم حاضر شوند''.
''غدیر خم'' که داراى آب و چند درخت کهنسال بود و قبل از جحفه در تقاطع مسیرها قرار داشت، به امر خاص الهى انتخاب گردید.
پس از این اعلان، مردم با تعجب از حرکت فورى پیامبر صلى الله علیه و آله، خود را براى خروج از مکه آماده کردند. حتى عده اى از اهل یمن که مسیرشان به سمت شمال نبود آماده شدند تا همراه حضرت تا غدیر بیایند.
حضور در غدیر
[ بحارالانوار: ج 21 ص 387، ج 37 ص 111 و 112 و 120 و 127 و 136 و 161 و 162 و 166 و 167 و 173 و 195 و 209 و 215 و 219، ج 41 ص 228. عوالم: ج 15:3 ص 41 و 42 و 44 و 50 و 56 و 57 و 60 و 65 و 68 و 75 و 79 و 80 و 85 و 97 و 98 و 134 و 136 و 144 و 194 و 195 و 199 و 201 و 203 و 205 و 301. الغدیر: ج 1 ص 10 و 22 و 58 و 271 و 274 و 291. ]